{"id":93,"date":"2007-09-12T18:46:19","date_gmt":"2007-09-12T17:46:19","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/?p=93"},"modified":"2007-09-12T18:52:55","modified_gmt":"2007-09-12T17:52:55","slug":"masina-tradukado-el-pola-lingvo-al-esperanto","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/?p=93","title":{"rendered":"Ma\u015dina tradukado el pola lingvo al Esperanto"},"content":{"rendered":"<p>Mi ne planis programi ma\u015dinan tradukadon el pola lingvo, tamen nun mi dum longa tempo laboris pri tiu temo, kaj la venonta versio de Esperantilo enhavos unuan fojon la ma\u015dinan tradukadon el pola lingvo al esperanta lingvo. La \u0109efa ka\u016dzo pri mia frua rezisto je tiu temo estis, ke mi pritraktis la sintaksan analizon de pola lingvo kiel tre komplika, tro komplika por miaj rimedoj. Post kelkaj eksperimentoj mi konstatis, ke plena (profunda) sintaksa analizo ne estas tiel necesa por pola lingvo. Ekzistas anka\u016d la libera projekto <a href=\"http:\/\/morfologik.blogspot.com\/\">morfologik<\/a> kaj la <a href=\"http:\/\/www.eti.pg.gda.pl\/katedry\/kiw\/pracownicy\/Jan.Daciuk\/personal\/fsa.html\">s_fsa<\/a>, kiuj oferas polan etiketilon. Do mi povis reuzi jam ekzistantan programaron. Tamen la vortprovizo de projekto morfologik, kvankam \u011di estas tre abunda, enhavis multe da eraroj. Do mi devis unue purigi tiun provizon. Por tiu tasko mi produktis de vortaro de Esperantilo \u0109iujn fleksiajn formojn. Tiujn funkciojn mi jam bezonis por tradukado al pola lingvo. Feli\u0109e la laborkvanto ne estis tiel granda kaj mi povis rapide atingi unuajn rezultojn.<\/p>\n<p>\u0108e tiu temo mi frontis unufoje la problemon de <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Disambiguation\">ambiguo de naturaj lingvoj<\/a>. Por bona tradukado oni bezonas bonan senambiguilon (angle: <code>disambigulation<\/code>). La sendisambiguo koncernas \u0109efe du problemojn.<\/p>\n<ul>\n<li>Trovi la bazan vorton<\/li>\n<li>Trovi unusencan gramatikan etiketon<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mi frue e\u0109 ne supozis, kiom da ambigueco ekzistas en pola lingvo. Mi pensas, ke nia cerbo faras tiun taskon tiel rapide, ke la ambigueco ne i\u011das konscia. Do mi rimarkis tiun ambiguon nur dum la testado de tradukado. <\/p>\n<p>Mi donas kelkajn ekzemplojn.<\/p>\n<pre>\r\nmam - verbo (mie\u0107-havi), substatnivo (mama-patrino)\r\nbez - konjukcio (sen), substantivo (sambuko)\r\njak - konjunkcio (kiel), substantivo (gruntbovo)\r\n<\/pre>\n<p>Anka\u016d la pola fleksio estas parte tre ambigua.<\/p>\n<pre>\r\nksi\u0105\u017cki - baza vorto: ksi\u0105\u017cka\r\nsingularo, genetivo\r\npluralo, nominativo\r\npluralo, akuzativo\r\n<\/pre>\n<p>En pola lingvo akuzativo kaj nominativo por senvivaj substantivoj de vira genro estas samaj. Do mi devis uzi multajn diferencajn teknikojn por difini la gramatikan funkcion de vortoj en pola frazo. Pola lingvo havas anka\u016d komplikajn trajtojn \u0109e negado kaj numeraloj. Jen la tabelo, kiu montras kelkajn defiojn de pola lingvo.<\/p>\n<table>\n<tr>\n<td>Ja mam ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/td>\n<td>Mi havas libron.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ja nie mam <b>ksi\u0105\u017cki<\/b>. (genetivo-singularo)<\/td>\n<td>Mi ne havas libron.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Ja mam <b>ksi\u0105\u017cki<\/b>. (akuzativo-pluralo)<\/td>\n<td>Mi havas librojn.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Cena <b>ksi\u0105\u017cki<\/b> jest wysoka. (genetivo-singularo)<\/td>\n<td>Prezo de libro estas alta.<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>En tiu ekzemplo la vorto &#8222;ksi\u0105\u017cki&#8220; devas esti tradukita depende de kunteksto al &#8222;libron, librojn a\u016d de libro&#8220;.<br \/>\nTamen \u0109iujn tiujn frazojnj la programo nun povas korekte traduki. Do mi esperas, ke la tradukado el pola lingvo estus anka\u016d iam utila. Mi pensas, ke se la traduko estus komprenebla, tiam jam multaj esperantistoj povus kompreni polajn tekstojn. Do tiu direkto de tradukado estus eble pli interesa ol tradukado de Esperanto al pola lingvo. Tiu okupo estas pro mi bona okazo ekkoni la polan lingvon. Tiun scion oni nur tre malfacile atingas per legado de gramatikaj libroj. Eble anka\u016d la cerboj de polaj gramatikistoj malka\u015das al ili kelkajn gravajn fenomenojn de pola lingvo.<br \/>\n<\/html><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mi ne planis programi ma\u015dinan tradukadon el pola lingvo, tamen nun mi dum longa tempo laboris pri tiu temo, kaj la venonta versio de Esperantilo enhavos unuan fojon la ma\u015dinan tradukadon el pola lingvo al esperanta lingvo. La \u0109efa ka\u016dzo pri mia frua rezisto je tiu temo estis, ke mi pritraktis la sintaksan analizon de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,2],"tags":[],"class_list":["post-93","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pola-lingvo","category-programado"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=93"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/93\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=93"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=93"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=93"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}