{"id":20,"date":"2006-12-06T21:49:18","date_gmt":"2006-12-06T20:49:18","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/?p=20"},"modified":"2007-02-24T14:10:01","modified_gmt":"2007-02-24T13:10:01","slug":"ordo-de-frazpartoj-en-pola-lingvo","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/?p=20","title":{"rendered":"Ordo de frazpartoj en pola lingvo"},"content":{"rendered":"<p>Simile al Esperanto ordo de frazpartoj en Pola lingvo ne estas strikte difinita. \u0108iuj subaj frazoj estas gramatike korektaj.<\/p>\n<ul>\n<li>Frato amas fratinon. Brat kocha siostr\u0119.<\/li>\n<li>Fratinon amas frato. Siostr\u0119 kocha brat.<\/li>\n<li>Frato fratinon amas. Brat siostr\u0119 kocha .<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sed tio ne signifas, ke la ordo estas en pola lingvo tute sensignifa. \u015cajnas, ke ekzistas kutima ordo, kaj ordo, kiu per pozicio de iu elemento, emfazas ion. Kiam mi a\u016dtomate tradukis frazojn de Esperanto al pola lingvo, la programo ne \u015dan\u011dis la ordon de frazpartoj. Tio rezultigis malofte nekutiman tradukon al pola lingvo. La kutima ordo de Esperanto diferencas do de kutima pola ordo.<\/p>\n<h4>Kelkaj ekzemploj:<\/h4>\n<ul>\n<li>Kio estas tio. Co jest to? (kutime) Co to jest? (Kio tio estas)<\/li>\n<li>Patro konas lin. Ojciec zna go. (kutime) Ojciec go zna (Patro lin konas.<\/li>\n<li>Frato ofte lavis sin. Brat cz\u0119sto my\u0142 si\u0119. (kutime) Brat cz\u0119sto si\u0119 my\u0142. (Frato ofte sin lavis)<\/li>\n<\/ul>\n<p>En Esperanto la kutima ordo estas Subjekto+Verbo+Objekto. Inter tiuj \u0109efaj elementoj povas esti enmetitaj aliajn adjektojn.<\/p>\n<ul>\n<li>Mi ofte programas vespere.<\/li>\n<li>En la lasta jaro li finigis sian laboron.<\/li>\n<\/ul>\n<p>En pola lingvo tiu ordo anka\u016d estas la kutima, sed \u015dajnas, ke ekzistas kelkaj aliaj aldonaj reguloj. Mi povis rimarki sekvajn regulojn.<\/p>\n<ul>\n<li>En pola lingvoo oni evitas personajn pronomojn kaj tablovortojn en la fino de frazo.<\/li>\n<li>Oni anka\u016d evitas refleksivan pronomon &#8222;si\u0119&#8220; (&#8222;sin&#8220;) en la fino de frazo.<\/li>\n<li>\u0108e demandoj verboj ofte okupas la lastan lokon.<\/li>\n<\/ul>\n<h4>Subjektiva frazparto<\/h4>\n<p>En pola lingvo amba\u016d variantoj de priskribo de substantivo per adjektivo estas kutimaj<\/p>\n<ul>\n<li>fama libro &#8211; s\u0142ynna ksi\u0105\u017cka<\/li>\n<li>libro fama &#8211; ksi\u0105\u017cka s\u0142ynna<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sed ekzistas malgranda diferenco inter tiuj du ebloj. La modelo &#8222;Subjekto+Adjektivo&#8220; estas uzata plej ofte, kiam la esprimo difinas konkretan klason de a\u0135oj.<\/p>\n<ul>\n<li>sistemo komputila &#8211; system komputerowy<\/li>\n<li>libro scienca &#8211; ksi\u0105\u017cka naukowa<\/li>\n<\/ul>\n<p>Tio okazas plej ofte, kiam la adjektivo devenas de substantivo. Adjektivigo de substantivoj estas en pola lingvo tre kutima.  En esperantilo adjektivoj, kiuJ devas stari post la substantivo estas speciale markitaj en vortaro per priskribo &#8222;def&#8220; en kampo &#8222;gramatiko&#8220; de adjektivo.  Interese, ke en Esperanto ne ekzistas \u011dis nun tiu kutimo.<\/p>\n<p>En germana liNgvo la adjektivigo de substantivoj ne estas \u0109iam ebla. Ni havas do:<\/p>\n<ul>\n<li>sistemo komputila &#8211; Komputersystem<\/li>\n<li>libro scienca &#8211; wissenschaftliches Buch<\/li>\n<\/ul>\n<p>En la vortaro de Esperantilo por vorto &#8222;komputila&#8220; ekzistas traduko &#8222;Komputer~&#8220;. Tio signifas, ke oni povas uzi<br \/>\nnur vortfaradon \u0109e tiu vorto.<\/p>\n<h4>Nekutima ordo en pola lingvo<\/h4>\n<p>Per ne kutima ordo en pola lingvo oni ofte volas fabriki iun specifan stilon. Ofte per nekutima ordo oni simulas maljunan polan lingvon (Ekzemple tiu de romanoj de Sienkiewicz).<\/p>\n<ul>\n<li>Nieszcz\u0119\u015bcie by chyba wa\u0107panu taka s\u0142u\u017cba przynie\u015b\u0107 mog\u0142a.<\/li>\n<li>Od dw\u00f3ch ju\u017c miesi\u0119cy Zaporo\u017ccy saletry mi nie puszczaj\u0105, kt\u00f3r\u0105 od Czarnego Morza przywozi\u0107 trzeba.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mi pensas anka\u016d pri filmo &#8222;milito de astroj&#8220; kaj la parolmanieron de majstro &#8222;joda&#8220; (<a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Yoda\">Yoda<\/a>). Priskribon de ordo de frazpartoj oni vane ser\u0109as en polaj gramatikaj libroj. Mi ofte povis trovi nur rimarkon, ke la ordo estas libera. Tio estas tute alia por lingvoj kun tre rigida ordo kiel angla lingvo. \u011cenerale oni povas trovi en la reto nur malmultajn informojn pri pola lingvo. La plej bona retejo, kiun mi trovis, estas farita de hobiulo. <a href=\"http:\/\/grzegorj.w.interia.pl\/gram\/gram00.html\">Gramatyka j\u0119zyka polskiego<\/a>.<\/p>\n<p>En tiu kazo la pola lingvistiko ne liveras necesajn informojn por praktika aplikado en komputila lingvistiko. Mi rimarkis, ke nur por tiel nomataj grandaj lingvoj onI trovas en la reto sufi\u0109ajn informojn. Kvankam pola lingvo ne estas tiel malgranda, la kvanto de informoj pri pola lingvo estas tre malgranda kompare al germana a\u016d rusa lingvo. Mi e\u0109 ne pensas pri vere malgrandaj lingvoj.<\/p>\n<p>Mi mem ofte ne estas tute certa, kiu ordo en pola lingvo estas kutima, \u0109ar ofte ekzistas grandaj regionaj diferencoj.<\/p>\n<h4>Kutima kaj nekutima ordo en Esperanto<\/h4>\n<p>Estas tre malfacile diri, kiu ordo estas kutima por Esperanto. Estus eble tre interesa tasko, pritrakti tiun temon la\u016d statistikaj metodoj. Nun mi ne bezonas tiujn informojn, sed por preciza sintaksa analizo, tiu povas esti necesa.<\/p>\n<h4>Dispartigitaj frazpartoj<\/h4>\n<p>Penseblaj sed maloftaj estas en esperanto sekvaj frazoj.<\/p>\n<ul>\n<li>[Tre bonan] mi legis [libron] hiera\u016d. (tre bona libro)<\/li>\n<li>[vin] mi volas [renkonti]. (renkonti vin)<\/li>\n<\/ul>\n<p>La dispartigon oni povas observi \u0109e np-frazpartoj (adjektivo+substantivo) kaj ivp-frazpartoj (infinitivaj verbaj frazpartoj). En pola lingvo tiun dispartigon mi trovas pli ofte ol en Esperanto kaj kutime en respondoj.<\/p>\n<ul>\n<li>Kian libron vi legis? Bonan mi legis libron.<\/li>\n<\/ul>\n<p>La sintaksa analizilo de esperantilo tute ne povas analizi tiajn frazojn kaj mi ne planas tiun eblon en la venonto. Beda\u016drinde la strukturo, kiu povus konservi tiujn informojn, estas pli komplika el teknika vidpunkto.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Simile al Esperanto ordo de frazpartoj en Pola lingvo ne estas strikte difinita. \u0108iuj subaj frazoj estas gramatike korektaj. Frato amas fratinon. Brat kocha siostr\u0119. Fratinon amas frato. Siostr\u0119 kocha brat. Frato fratinon amas. Brat siostr\u0119 kocha . Sed tio ne signifas, ke la ordo estas en pola lingvo tute sensignifa. \u015cajnas, ke ekzistas kutima [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-20","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pola-lingvo"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}