{"id":14,"date":"2006-11-14T18:54:11","date_gmt":"2006-11-14T17:54:11","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/?p=14"},"modified":"2009-12-07T23:01:56","modified_gmt":"2009-12-07T22:01:56","slug":"i-frazpartoj-cio-estas-ebla","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/?p=14","title":{"rendered":"I-Frazpartoj – \u0108io estas ebla."},"content":{"rendered":"

Infinitivaj verbaj frazpartoj estas tre vasta kaj komplika parto de esperanta gramatiko. Adekvate komplika estas anka\u016d la ma\u015dina tradukado al celaj lingvoj. La kompletan priskribon donas al ni plena manlibro de esperanta gramatiko (I-Verboj en PMEG<\/a>). Infinitivaj frazpartoj plej ofte trovi\u011das kun verboj: „povi“, „devi“ kaj „voli“. Tiuj verboj havas en germana kaj angla gramatiko specialajn nomojn: (germane: „Hilfsverben“ a\u016d „Modalverben“, angle „auxiliary verbs“).<\/p>\n

Mi volas legi la libron.
\nLi povas tion fari.<\/em><\/p>\n

I-verbo rolas en tiuj frazoj kvaza\u016d kiel objekto. Sed por tiuj frazoj la kutima transformigo de objekto al subjekto per pasiva frazo ne estas ebla. Aliaj provoj.<\/p>\n

Li povas legi libron. Kion li povas? Li povas tion. Kion li povas legi?<\/p><\/blockquote>\n

Uzado de infinitivaj frazpartoj en esperanto \u015dajne ne havas limojn.<\/p>\n

Ekzemploj de uzado de i-verboj<\/h4>\n
    \n
  • Kritiki estas facile<\/li>\n
  • Li amas legi librojn.<\/li>\n
  • Li helpis al \u015di prepari man\u011don.<\/li>\n
  • Li vidis la homojn legi librojn.<\/li>\n
  • Li venis por vidi vin.<\/li>\n
  • Li permesis al \u015di veni.<\/li>\n
  • Li petas \u015di resti.<\/li>\n
  • Mi laboras sen ripozi.<\/li>\n
  • Li estas ema labori.<\/li>\n
  • Li ne pensis pri neceso lerni tiun lingvon.<\/li>\n<\/ul>\n

    Kelkajn de ili oni povas transformigi al aliaj formoj.<\/p>\n

      \n
    • Kritikado estas facila<\/li>\n
    • Li amas legadon de libroj.<\/li>\n
    • Li helpis al \u015di perpari man\u011don.<\/li>\n
    • Li vidis la homojn, kiu legis librojn.<\/li>\n
    • Li venis, por ke li vidu vin.<\/li>\n
    • Li permesis al \u015di la venon.<\/li>\n
    • Li petas, ke \u015di restu.<\/li>\n
    • Mi laboras sen repozo.<\/li>\n
    • Li emas laboron.<\/li>\n
    • Li ne pensis, ke estas necesa lerni tiun lingvon. Li ne pensis, ke lerno de tiu lingvo estas necesa.<\/li>\n<\/ul>\n

      Ceteraj i-verboj oni povas transformigi al substantivaj frazpartoj aliaj al subfrazoj kun prepozicio „ke“ a\u016d „por ke“.
      \nInteresa estas la eblo, kiun havas angla lingvo.
      \n<\/cite><\/p>\n

      I want you to come.<\/p><\/blockquote>\n

      En Esperanto tiu frazo estu:<\/p>\n

      Mi volas de vi veni. anstata\u016d<\/em>
      \nMi volas, ke vi venu.<\/p><\/blockquote>\n

      \u011cis nun \u015dajnas, ke tiu eblo ne estas uzata.<\/p>\n

      Ma\u015dina tradukado<\/h3>\n

      Naciaj lingvoj ne havas tiujn vastajn eblojn uzi infinitivajn frazpartojn. La malfacila tasko estas transformi la frazo al ebla formo \u0109e tradukado. Ekzemple por pola traduko.
      \n
      \nMi vidis lin veni hejmen. Widzia\u0142em go, jak szed\u0142 do domu.
      \n<\/cite>
      \nEl teknika vidpunkto tre avanta\u011da estas la transformigo de la frazo jam en Esperanto.
      \n
      \nMi vidis lin veni hejmen. = Mi vidis lin, kiam li venis hejmen.<\/cite>
      \nMi vidis homojn legi librojn. = Mi vidis homojn, kiuj legis librojn.<\/p>\n

      Tiaj transformigoj ebligas malplialtigi la strukturan ri\u0109econ de Esperanto. Sed por germana lingvo la direkta traduko estas ebla.
      \n
      \nMi vidis lin veni hejmen. Ich sah ihn nach Hause gehen.<\/em>
      \n<\/cite>
      \nEn silezia dialekto de pola lingvo tiu formo estas anka\u016d ebla:
      \n
      \nMi vidis lin veni hejmen. Widzio’\u0142ech go i\u015b\u0107 do d\u00f3m.<\/em>
      \n<\/cite><\/p>\n

      Sintaksa analizo de infinitivaj frazpartoj<\/h3>\n

      \u011ci estas por \u0109iu lingvo plej malfacila tasko de sintaksa analizo. Kaj ofte tio estas la ka\u016dzo, ke elegantaj analiziloj rezignas \u0109e analizo de realaj tekstoj. La plej malfacila estas la difino de limoj de infinitivaj frazpartoj. \u015cajnas, ke bonajn rezultojn oni povas atingi nur per statistikaj metodoj.<\/p>\n

      \u011cis nun Esperantilo ne povas bone analizi \u0109iujn tiujn senlimajn eblojn de Esperanta lingvo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Infinitivaj verbaj frazpartoj estas tre vasta kaj komplika parto de esperanta gramatiko. Adekvate komplika estas anka\u016d la ma\u015dina tradukado al celaj lingvoj. La kompletan priskribon donas al ni plena manlibro de esperanta gramatiko (I-Verboj en PMEG). Infinitivaj frazpartoj plej ofte trovi\u011das kun verboj: „povi“, „devi“ kaj „voli“. Tiuj verboj havas en germana kaj angla gramatiko […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,3],"tags":[],"class_list":["post-14","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lingvistiko","category-masxina-tradukado"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}