{"id":12,"date":"2006-11-08T19:59:58","date_gmt":"2006-11-08T18:59:58","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/?p=12"},"modified":"2009-12-07T23:04:59","modified_gmt":"2009-12-07T22:04:59","slug":"kiu-bezonas-esperantilon","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/?p=12","title":{"rendered":"Kiu bezonas Esperantilon?"},"content":{"rendered":"<p>Verdire pri tiu demando mi devis pensi, anta\u016d kiam mi komencis programi Esperantilon. Mi mem bezonis etan programon kun kelkaj funkcioj, kaj tia programo ne ekzistis. Sed poste mi ekinteresi\u011dis pri komputila lingvistiko. \u0108u tasko de gramatika korektado a\u016d ma\u015dina tradukado  estas realigebla kaj kiel mi tion povus fari? Mi volis anka\u016d testi, \u0109u XOTcl kiel programa lingvo estas bona por tiu tasko. Tio estas plej ofte la \u0109efa motivo de hobiaj programoj de libera programado.<\/p>\n<p>Sed mi anka\u016d de komenco volis, ke tiu programo havas uzantojn. Uzantoj estas anka\u016d necesaj por senkostaj programoj, ne kiel pagantoj sed kiel uloj, kiu motivigas la programadon kaj helpas \u0109e programado. Nombro de uzantoj estas indikilo por kvalito de programo. Bonaj programoj havas multajn uzantojn, kaj mi volas ja programi bonan programon.<br \/>\nUzantoj helpas anka\u016d pli direkte \u0109e programado. Helpe de iliaj reagoj, la programo progresas kaj plibonigas.<br \/>\nPor liberaj programoj uzantoj estas e\u0109 pli necesaj ol por profesiaj.<\/p>\n<p>\u0108e profesia programado laboras multaj homoj, kiuj estas diferencaj specialistoj. Tiuj estas: kreintoj de konceptoj, mana\u011deroj, arkitektoj, administrantoj, testantoj, a\u016dtoroj de dokumentoj, spertuloj pri merkato, uloj por mastruma propagando, kaj programistoj. En libera programado ekzistas nur du grupoj: uzantoj kaj programistoj (kaj ofte nur unu programisto). Uzantoj ofte rolas kiel aliaj specialistoj en profesiaj projektoj. Tio havas avanta\u011dojn por uzantoj kaj programistoj. La uzantoj havas senkostajn programojn kaj povas direkte influi la programadon, la programistoj povas libere programi kaj direkte influi la tempon por programado, metodojn kaj ilojn, kiujn ili uzas. Uzantoj de programo rolas kiel spertuloj pri konceptoj, \u0109ar ili ja plej bone scias, kion ili volas.<br \/>\nIli estas testantoj. Ili propagandas por la programo, kiam la programo pla\u0109as al ili.<\/p>\n<p>Mi do lastatempe pensas pri uzanto (a\u016d uzantoj) de mia programo. La unuaj reagoj de uzantoj estas por mi tre neatendintaj kaj tial anka\u016d tre valoraj. Mi atendis, ke uzantoj bezonis pli bonan tradukadon a\u016d volis havi ian specialan funkcion por lingvistiko. Sed la unua peto estis, ke mi faru pli grandajn literojn en programo, \u0109ar pli maljunaj homoj ne havas bonajn okulojn. Ofte uzantoj deziris a\u0135ojn, pri kiuj mi neniam pensis.<\/p>\n<p>La fakto, ke uzantoj de iu programo povas aktive partopreni \u0109e \u011dia kreado, estas pro multaj homoj nova kaj ne kutima. Multaj uloj havas komercan pensmanieron pri programado. Ili pensas, ke programo estas nur varo, por kiu oni pagas.<br \/>\nSe oni pagas por io, oni atendas ceteran kvaliton por tio. Se iu varo ne havas sufi\u0109an kvaliton, oni plendas pri la varo \u0109e vendisto a\u016d produktanto. Tiu pensmaniero kondukas al la konstato, ke oni ne rajtas plendi pri io, por kio oni ne pagis.<\/p>\n<p>Tio ne agordas kun libera programado. Programoj estas krea\u0135oj de penso, kaj havas similajn valorojn kiel aliaj krea\u0135oj de penso. Ili povas esti valora por homaro kaj estas parto de \u011dia kulturo. La uzantoj kaj kreintoj estas principe la samaj, \u0109ar ili estas eroj de homaro.<\/p>\n<p><strong>La uzantoj de programo ne nur rajtas plendi pri senkosta programo, por kiu ili ne pagis, sed havas e\u0109 moralan<br \/>\ndevon tion fari.<\/strong><br \/>\nLa plendo pri programo, reporto pri misfunkcio, ne estas en libera programado io negativa. La raporto estas valora informo, estas partopreno en kreado. Per tio la uzanto faras per sia reago la samon, kiel la programisto. Li faris ion, eble ion bonan por komunumo, senpage.<\/p>\n<table>\n<tr>\n<td>Se vi trovis misfunkcion de la programo.<\/td>\n<td><strong>Skribu al mi!<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Se vi ne trovis deziratan funkcion.<\/td>\n<td><strong>Skribu al mi!<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Se vi uzas la programon.<\/td>\n<td><strong>Skribu al mi!<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p>Kiam mi pensas pri uzantoj de programo, mi anka\u016d devas pensi, kial ili uzas la programon?<br \/>\nPrecipe mi devas koncedi, ke ne ekzistas multaj esperanto-parolantoj, kaj ke verkado en esperanto ne estas tre granda.<br \/>\nMi supozas sekvajn grupojn de uzantoj:<\/p>\n<table border=\"1\">\n<tr>\n<th>Grupo<\/th>\n<th>Uzataj funkcioj<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Komencantoj<\/td>\n<td>vortaro, korektado, baza ma\u015dina tradukado<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\">Lernantoj de esperanta lingvo<\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>hobiaj Esperantistoj<\/td>\n<td>vortaro, redaktado de HTML-pagoj, korektado<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\">Progresuloj de esperanta lingvo. Ili verkas esperantajn tekstojn, kaj volas korekti ilin<\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lingvistoj<\/td>\n<td>vortaro, analizoj, ma\u015dina tradukado<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\">Volas prilabori per komputilo tekstarojn.<\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Tradukistoj<\/td>\n<td>vortaro, ma\u015dina tradukado, traduka memoro<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\">Eble nur neprofesiaj tradukistoj, kiu volas traduki rapide tekstojn<\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Programistoj<\/td>\n<td>fonto de programo, tekstaro, ma\u015dina tradukado<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\">Ili intereso estas ma\u015dina tradukado mem kaj anka\u016d komputila lingvistiko. Ili povas esti studentoj a\u016d hobiuloj<\/td>\n<td>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Verdire pri tiu demando mi devis pensi, anta\u016d kiam mi komencis programi Esperantilon. Mi mem bezonis etan programon kun kelkaj funkcioj, kaj tia programo ne ekzistis. Sed poste mi ekinteresi\u011dis pri komputila lingvistiko. \u0108u tasko de gramatika korektado a\u016d ma\u015dina tradukado estas realigebla kaj kiel mi tion povus fari? Mi volis anka\u016d testi, \u0109u XOTcl [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,5],"tags":[],"class_list":["post-12","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allgemein","category-uzantoj"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blog.esperantilo.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}